الکتروموتور

در ادامه تمامی اطلاعات مورد نیاز برای انتخاب الکتروموتور مناسب را در اختیار شما قرار میدهیم. برای مشاهده ادامه مطالب بر روی بیشتر کلیک نمایید. شما میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی رایگان و اطلاع از قیمت روز همه محصولات با بخش فروش کالاصنعتی تماس حاصل فرمایید.

الکتروموتور چیست ؟

نحوه کار الکتروموتورالکترو موتور نوعی ماشین است که انرژی الکتریکی را به حرکتی تبدیل می‌کند. نحوه کار الکتروموتورها به این صورت است که از طریق القای الکترومغناطیسی و ایجاد میدان مغناطیسی چرخشی جریان را در هادی‌های روتور ایجاد می‌نماید و سبب چرخاندن روتور در جهت چرخش میدان می‌شود. اغلب موتور های الکتریکی دوار هستند ولی موتور های الکتریکی هم وجود دارند که دوار نیستند(الکتروموتور خطی) برعکس ژنراتورها که نیروی مکانیکی را به الکتریکی تبدیل می کنند، در الکتروموتور نیروی الکتریکی به مکانیکی تبدیل می شود. به طور کلی وقتی جسمی که حامل جریان الکتریکی است تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار میگیرد، به آن جسم نیرو اعمال میشود. به عنوان یک مثال ساده میتوان دو آهنربا را در نظر گرفت. در آهنربا قطبهای همنام هم دیگر را دفع و قطبهای نا همنام یکدیگر را جذب می کنند.

اجزای الکتروموتور

قسمت های الکتروموتور

بدنه یا قاب: پوششی است که تمام اجزای موتور را در بر میگیرد و نقش حفاظتی دارد.

شافت: قطعه ای فلزی که از داخل به خارج بدنه الکتروموتور که نیرو را از چرخش موتور الکتریکی گرفته و با استفاده از اتصال مکانیکی نیرو را انتقال می دهد.

استاتور: یک قطعه ثابت باقی می ماند و معمولاً از تعدادی آهن ربا تشکیل شده است. ممکن است یک آهن ربا دائمی یا ممکن است یک آهنربا الکتریکی باشد. آهنربا های الکترومغناطیسی دارای یک سیم پیچ دارند که معمولاً از سیم مسی ساخته شده است.

کموتاتور: این قطعه در نزدیکی استاتور است، این قطعه جهت جریان را در دستگاه تغییر میدهد. این یکی از قطعات متحرک در موتورهای الکتریکی است.

جاروبک: قطعه ای است که با کموتاتور در تماس است و برای تکمیل سوئیچ و تغییر جریان استفاده میشود.

بلبرینگ ها: یاتاقان های یک موتور الکتریکی در نزدیکی نقطه ای قرار دارند که شافت از قاب و بدنه خارج می شود. این اجازه می دهد تا شافت با حداقل اصطکاک بچرخد و حرکت ناخواسته را از بین می برد.

روتور: روتور یا همان آرمیچر قطعه حامل جریان است که در مرکز موتور الکتریکی قرار دارد. و زمانی که تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار میگیرد و سیم پیچ برای ایجاد گشتاور مکانیکی در تعامل است و چرخش شافت را ایجاد می کند.

براکت: براکت به قاب در قسمت انتهای قاب متصل شده است، شافت الکتروموتور متصل شده و وسیله ای برای ایمن سازی دستگاه و محل عبور شافت میباشد.

کاربردهای الکتروموتور

امروزه الکتروموتور به همراه گیربکس صنعتی و پمپ کاربردهای فراوانی در صنعت، ساختمان و کشاورزی دارند. به عنوان مثال در صنایعی مثل پتروشیمی و سیمان، کارخانه های مختلف مواد غذایی، صنایع پوشاک، ساختمان، ابزارهای قدرتی و سرعتی و چندین کاربرد مختلف دیگر مورد استفاده هستند.

کاربردهای موتور الکتریکی عمدتاً در دمنده ها ، فن ها ، ماشین آلات صنعتی، پمپ ها ، توربین ها ، ابزارهای برقی (دلر،آره برقی و ...)، دینام ، کمپرسورها ، کشتی ها ، محرک ها ، کارخانه های کاغذ سازی است. موتور الکتریکی یک وسیله ضروری در کاربردهای مختلف مانند تجهیزات تهویه و خنک کننده با تهویه مطبوع HVAC ، لوازم خانگی و وسایل نقلیه موتوری است.

گام های انتخاب بهترین الکتروموتور

به منظور انتخاب مناسبترین الکتروموتور با توجه به کاربری و شرایط باید الکترو موتور با مناسب ترین و بهترین مشخصات انتخاب شود تا در آینده از هدررفت هزینه و زمان جلوگیری شود،که در ادامه هشت مورد از مهمترین مشخصات توضیح داده خواهد شد.

1- قدرت(توان) و گشتاور

گشتاور و قدرت دو مشخصه بسیار مهم برای انتخاب الکتروموتور است که ابعاد الکتروموتور را برای استفاده و کاربری های مختلف تعیین می کنند. قدرت و سرعت الکتروموتور باید برای استفاده مورد نظر مطابقت داشته باشند. دسته بندی الکتروموتور بر اساس قدرت مصرفی به طور کلی به سه دسته تقسیم می شود:

  1. موتور کوچک (0.05 تا 1 اسب بخار)
  2. موتور متوسط (1 تا 400 اسب بخار) 
  3. الکتروموتور بزرگ (100 تا 50000 اسب بخار).
 
 

سرعت الکتروموتور باید متناسب با مقدار بار اعمالی به آن باشد. سرعت نامی، سرعتی است که موتور هنگام بارگیری کامل کار می کند و با ولتاژ نامی تأمین می شود. بیشتر سرعت ها در الکتروموتور برای فرکانس 50 هرتز عبارتند از:

  1. 3000 دور در دقیقه (دو قطب)
  2. 1500 دور در دقیقه (چهار قطب)
  3. 1000 دور در دقیقه (شش شش قطب)

هنگامی که سرعت موتور و سرعت مورد نیاز تجهیزات متصل به آن یکسان باشد به صورت مستقیم به هم کوپل می شوند. اما در شرایطی که سرعت مورد نیاز برابر نباشد از تجهیزاتی مانند گیربکس، زنجیر یا تسمه بین موتور و تجهیزات مورد نظر برای تنظیم سرعت استفاده می شود.

سرعت(rpm) قدرت
750 1000 1500 3000
گشتاور(Nm) کیلو وات(KW) اسب بخار(HP)
9.55 7.16 4.77 2.39 0.75 1
14 10.5 7 3.5 1.1 1.5
19.1 14.3 9.55 4.77 1.5 2
28 21 14 7 2.2 3
47.1 35.3 23.6 11.8 3.7 5
71.3 53.5 35.6 17.8 5.6 7.5
95.5 71.6 47.7 23.9 7.5 10
140 105 70 35 11 15
191 143 95.5 47.7 15 20
242 181 121 60.5 19 25
280 210 140 70 22 30
382 286 191 95.5 30 40
471 353 236 118 37 50
573 430 286 143 45 60
662 497 331 166 52 70
764 573 382 191 60 80
853 640 427 213 67 90
955 716 477 239 75 100
1184 888 592 296 93 125
1426 1069 713 356 112 150
1668 1251 834 417 131 175
1897 1423 949 474 149 200
2139 1604 1069 535 168 225
2381 1786 1190 595 187 250
2610 1958 1305 653 205 275
2852 2139 1426 713 224 300
3323 2492 1662 831 261 350
3794 2846 1897 949 298 400
4278 3208 2139 1069 336 450
5220 3915 2610 1305 410 550
5704 4278 2852 1426 448 600

2- ولتاژ و فرکانس

مکانی که از الکتروموتور استفاده می شود ولتاژ و فرکانس مورد نیاز را تعیین می کند. ولتاژ تغذیه می تواند یک یا سه فاز باشد. معمولاً در ایران موتور های سه فاز ساخته شده در ولتاژ دوگانه 230/460 ولت، با فرکانس 50 هرتز باشد. که البته میتوان با استفاده از دستگاه هایی مانند اینورتر فرکانس را تغییر داد تا به سرعت دور شافت دلخواه رسید. در ادامه جدول در رابطه با فرکانس و سرعت ارائه میشود.

تعداد قطب ها فرکانس(HZ)
2 4 6 8
سرعت(rpm)
150 200 300 600 10
300 400 600 1200 20
450 600 900 1800 30
600 800 1200 2400 40
750 1000 1500 3000 50
900 1200 1800 3600 60
1050 1400 2100 4200 70
1200 1600 2400 4800 80
1350 1800 2700 5400 90
1500 2000 3000 6000 100

3- اندازه فریم و قاب

قدرت و سرعت الکتروموتور ابعاد فریم را تعیین می کنند. اندازه فریم در حقیقت فاصله مرکز شافت خروجی الکتروموتور تا زیر پایه است. این اطلاعات برای نصب موتور لازم است.که در جدول زیر نسبت ابعاد فریم و شفت نسبت به قدرت و سرعت نمایش داده شده است.

سرعت(rpm) قدرت
750 1000 1500 3000 کیلو وات(KW) اسب بخار(HP)
شفت فریم شفت فریم شفت فریم شفت فریم
- - - - 9 56 - - 0.06 0.08
- - - - 9 56 9 56 0.09 0.12
- - - - 11 63 9 56 0.12 0.16
- - - - 11 63 11 63 0.18 0.25
- - - - 14 71 11 63 0.25 0.34
24 90 19 80 14 71 14 71 0.37 0.5
- - 19 80 19 80 14 71 0.55 0.75
28 100 24 90 19 80 19 80 0.75 1
28 100 24 90 24 90 19 80 1.1 1.5
28 112 28 100 24 90 24 90 1.5 2
38 132 28 112 28 100 24 90 2.2 3
38 132 38 132 28 100 28 100 3 4
42 160 38 132 28 112 28 112 4 5.5
42 160 38 132 38 132 38 132 5.5 7.5
42 160 42 160 38 132 38 132 7.5 10
48 180 42 160 42 160 42 160 11 15
55 200 48 180 42 160 42 160 15 20
60 225 55 200 48 180 42 160 18.5 25
60 225 55 200 48 180 48 180 22 30
65 250 60 225 55 200 55 200 30 40
75 280 65 250 60 225 55 200 37 50
75 280 75 280 60 225 60 225 45 60
80 315 75 280 65 250 65 250 55 75
80 315 80 315 75 280 75 280 75 100
80 315 80 315 75 280 75 280 90 125
80 315 80 315 80 280 80 315 110 150
95 355 80 315 80 280 80 315 132 180
95 355 95 355 80 315 80 315 160 220
95 355 95 355 80 315 80 315 185 255
95 355 95 355 80 315 80 315 185 255
95 355 95 355 80 315 80 315 200 275
- - 95 355 95 355 90 355 250 350
- - - - 95 355 95 355 315 435

4- نوع محفظه الکتروموتور

محفظه یا فریم موتور نه تنها اجزا را در کنار هم نگه می دارد، بلکه از اجزای داخلی در برابر رطوبت و آلودگی ها محافظت می کند. میزان حفاظت و خنک شدن موتور به نوع محفظه بستگی دارد. محفظه ها الکتروموتور دارای دو دسته بندی کلی هستند که عبارتند از:

  • موتور محفظه باز (open)
  • موتور محفظه بسته (closed)

یک محفظه الکتروموتور خوب از گرد و غبار ، روغن ، آب و مایعات فشار بالا محافظت می کند تا موتور بتواند در محیط های خانگی صنعتی و شرایط محیط سخت مورد استفاده قرار بگیرد. در ادامه به دسته بندی نوع محفظه الکتروموتور بر اساس استاندار NEMA خواهیم پرداخت و هر کدام از این عبارات ها را توضیح خواهیم داد.

نوع محیط کاری الکترو موتور توضیحات
ODP مناسب برای محیط های بسته تمیز، خشک و با تهویه مناسب
TEFC قابلیت عملکرد در محیط های کثیف، با گرد و خاک و مرطوب. این نوع موتورها دارای یک فن بیرونی برای جابه جایی هوا و خنک کاری موتور می باشد. 
TENV دارای شرایط مشابه با TEFC با این تفاوت که در این مدل از موتورها از فن استفاده نمی شود و تنها جریان هوای عبوری موجب خنک کاری موتور می شود.
TEAO برای محیط هایی که هم دارای فن و هم دمنده هوا دارند مناسب می باشد.

موتورهای محفظه باز بعنوان الکتروموتور Safe یا معمولی شناخته میشود. یک موتور معمولی به شما امکان می دهد تا هوا از خارج موتور آزادانه در اطراف سیم پیچ گردش کند، در حالی که از ورود قطره های مایع یا ذرات خارجی به الکتروموتور جلوگیری می کند. این پارامتر با اختصار IP بر روی پلاک الکتروموتور هک می شود که درجه حفاظت این پارامتر در جدول زیر توضیح داده میشود.

عدد دوم عدد اول درجه حفاظت نوع محفظه الکتروموتور
محافظت در برابر آب محافظت در برابر گرد و غبار محافظت در برابر تماس تصادفی
بدون محافظت بدون محافظت بدون محافظت IP00 محفظه باز
محافظت در برابر قطرات آب حتی با زاویه عمودی 15 درجه بدون محافظت بدون محافظت IP02
محافظت در برابر قطرات عمودی آب عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 50 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با دست IP11
محافظت در برابر قطرات آب حتی با زاویه عمودی 15 درجه عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 50 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با دست IP12
محافظت در برابر قطرات آب حتی با زاویه عمودی 60 درجه عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 50 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با دست IP13
محافظت در برابر قطرات عمودی آب عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 12 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با انگشت IP21
محافظت در برابر قطرات آب حتی با زاویه عمودی 15 درجه عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 12 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با انگشت IP22
محافظت در برابر قطرات آب حتی با زاویه عمودی 60 درجه عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 12 میلی متر محافظت در برابر تماس تصادفی با انگشت IP23
محافظت در برابر پاشش آب از هر جهتی عدم ورود اجسام جامد به قطر بیش از 1 میلی متر محافظت در برابر تماس با ابزارآلات IP44 محفظه بسته
محافظت در برابر پاشش آب از هر جهتی عدم ورود گرد و غبار مضر محافظت در برابر هرگونه تماس IP54
محافظت ورود آب حتی با سرعت بالا عدم ورود گرد و غبار مضر محافظت در برابر هرگونه تماس IP55

5- کلاس عایق بندی

گرما بزرگترین دشمن موتور است. عمر موتور تا حد زیادی به مقدار افزایش دما سیم پیچ ها بستگی دارد. هدف اصلی از عایق بندی، محافظت از سیم پیچ های استاتور در برابر گرما است. هرچقدر که الکتروموتور مدت زمان بیشتر با حداکثر دمای برای کلاس عایق کار کند عمر مفید آن کاهش خواهد یافت به عنوان مثال الکتروموتور با کلاس عایق F در صورت 20000 ساعت کار در دمای 155 درجه نیمی از عمر مفید خود را از دست داده است. که در ادامه نمودار مربوط به کلاس های عایقی مختلف رابطه آن با دما و طول عمر مفید دینام قرار داده شده است.

نام کلاس عایق بندی جنس عایق حداکثر دما سیم پیچ
A کتان،ابریشم و کاغذ با پوشش مناسب یا آغشته کردن به مواد ضد الکتریسته مانند روغن 105 درجه سانتی گراد
B تلق نسوز،پشم شیشه،پنبه نسوز 130 درجه سانتی گراد
F تلق نسوز(میکا)،پشم شیشه،پنبه نسوز 155 درجه سانتی گراد
H لاستیک سیلیکونی،تلق نسوز(میکا)،پشم شیشه،پنبه نسوز که با موادی مانند سیلیکون رزین آغشته شده است 180 درجه سانتی گراد
کلاس عایق بندی و حداکثر دما

6- راندمان

راندمان موتور بیانگر این موضوع است که دستگاه موردنظر چه درصدی از برق ورودی را به کار مفید و توان مفید مکانیکی (روی شفت) انتقال می‌دهد و چه مقدارش را به‌صورت گرما تلف می‌کند. استاندارد IEC 60034-30-1:2014 چهار دسته‌بندی برای ساخت الکتروموتور ها ازنظر راندمان تعریف کرده است. این دسته‌بندی‌ها با کدهای مشخصه IE که مخفف International Efficiency است، به‌صورت زیر تعریف می شوند:

نماد تعریف
IE1 راندمان استاندارد (Standard)
IE2 راندمان بالا(High)
IE3 راندمان عالی(Premium)
IE4 راندمان فوق عالی(Super premium)

7- چرخه کار

انتخاب یک موتور الکتریکی مناسب به الگوی توان گرفته شده از آن نیز بستگی دارد، که این چرخه کاری می تواند ثابت یا متغیر در مدت زمان مشخص باشد، تکرار یک چرخه تغییرات یا بار اعمالی به موتور با گشتاور ضربان دار یا ضربه باشد. چرخه کاری یک الگوی قدرت گرفته شده در یک دوره زمانی مشخص است و به صورت نسبت زمان به چرخه کار بیان می شود. شروع مکرر باعث کاهش عمر می شود زیرا جریان هجومی هنگام راه اندازی رسانا را به سرعت گرم می کند. چرخه وظیفه نیز عاملی در اندازه موتورهای الکتریکی است.

سطح نام سطح توضیحات
S1 چرخه مداوم یک بار ثابت به موتور برای مدت زمان مشخص اعمال میشود برای رسیدن به تعادل زمانی کار می کند.
S2 چرخه کار کوتاه یک بار ثابت برای مدت زمان مشخص به موتور اعمال میشود ولی نه به اندازه ای که به تعادل گرمایی برسد،دوره های زمانی استراحت برای موتور به اندازه ای هست که موتور به دما محیط برسد.
S3 چرخه کار متناوب دوره کاری و استراحت یکسان و متوالی با یک مقدار بار ثابت.موتور هیچوقت به تعادل گرمایی نمیرسد.جریان شروع کار تاثیر کمی بر روی افزایش دما دارد.
S4 چرخه کار متناوب با شروع به کار شروع به کار،مدت زمان کار و مدت زمان استراحت یکسان برای بار اعمالی مشخص، هیچوقت موتور به دمای تعادلی نمیرسد ولی با این حال جریان آغاز به کار موتور بر روی افزایش دما تاثیر دارد.
S5 چرخه کار متناوب با ترمز الکتریکی دوره شروع به کار متناوب و یکسان،بار اعمالی ثابت یا بدون اعمال بار به موتور،بدون داشتن دوره های استراحت برای موتور
S6 عملکرد مداوم همراه بار متناوب دوره کاری متناوب و یکسان همراه با بار مشخص یا بدون اعمال بار به موتور، بدون داشتن دوره های استراحت
S7 عملکرد مداوم با ترمز الکتریکی دوره های شروع به کار یکسان و متناوب،ادامه با مقدار بار اعمالی ثابت همراه با ترمز الکتریکی،بدون داشتن دوره های استراحت
S8 عملکرد مداوم با تغییر دوره ای در بار و سرعت دوره های کاری متناوب و یکسان با بار اعمالی و سرعت مشخص و همینطور، ادامه به کار با سرعت و بار اعمالی متغییر،بدون داشتن دوره استراحت

8- شرایط محیطی نصب

معمولاً درباره محیط نصب الکتروموتور بایستی یک سری شرایط در نظر گرفته بشود تا عمر قسمت‌های مختلف موتور 3 فاز مانند عایق بین سیم‌پیچ‌ها، بلبرینگ‌ها، گریس استفاده‌شده در بلبرینگ و … به حداکثر برسد. مهم‌ترین این شرایط مربوط است به دما، رطوبت، لرزش و ارتفاع و . . . در محل نصب. معمولاً قدرت و جریان نامی موتور الکتریکی برای حداکثر دمای 40 ° C و ارتفاع (از سطح دریا) 1000 متر طراحی‌شده است. اگر شرایط دما و ارتفاع محیط از این مقادیر تجاوز کند، حتماً باید الکترو موتور کمتر از مقدار نامی زیر بار برود. مقادیر و ضرایب طبق دستورالعمل سازنده بایستی اعمال بشود.

الکتروموتور سنکرون

موتور سنکرون یک موتور AC در حالت پایدار است که چرخش شافت آن با فرکانس جریان ورودی به آن برابر است. موتور سنکرون یک نوع موتور AC میباشد و تعداد کل چرخش های انجام شده توسط شافت این نوع الکتروموتور برابر با عدد صحیح فرکانس جریان اعمال شده است.

موتور سنکرون برای کار کردن به جریان القایی متکی نیستند. در این موتورها، برخلاف موتور القایی ، آهنرباهای الكتریكی چند فاز روی استاتور وجود دارد كه یك میدان مغناطیسی چرخشی تولید می كند. در اینجا روتور یک آهن ربا دائمی است که با میدان مغناطیسی چرخان همگام می شود و همزمان با فرکانس جریان اعمال شده بر آن می چرخد.

عملکرد الکتروموتور سنکرون

عملکرد الکتروموتور سنکرون

نحوه کارکرد موتور های سنکرون بر اثر متقابل میدان مغناطیسی استاتور با میدان مغناطیسی روتور وابسته است. استاتور شامل تعدادی سیم پیچ که دارای برق 3 فاز میباشد. بنابراین ، سیم پیچ استاتور یک میدان مغناطیسی چرخشی بر اساس برق 3 فاز تولید میکنند. منبع تغذیه DC به روتور داده می شود.

روتور وارد میدان مغناطیسی چرخشی تولید شده توسط سیم پیچ های استاتور می شود و به صورت همزمان می چرخد. سرعت چرخش موتور سنکرون به فرکانس جریان ورودی به الکتروموتور بستگی دارد. سرعت موتور سنکرون توسط فرکانس جریان اعمال شده کنترل می شود. سرعت یک موتور سنکرون را می توان به این صورت محاسبه کرد.

S=60f/P=120f/p

f = فرکانس جریان AC (هرتز) / p = تعداد کل قطب ها در هر فاز  / P = تعداد جفت کل قطب ها در هر فاز

اگر نیرو گرفته شده از موتور بیشتر از حداکثر نیرو تولید توسط الکتروموتور سنکرون باشد ، موتور از حالت همزمان خارج می شود. سیم پیچ 3 فاز استاتور این امکان را فراهم می کنند که جهت چرخش الکتروموتور مشخص شود. در حالی که در سیم پیچ تک فاز ، نمی توان جهت چرخش را بدست آورد و موتور می تواند در هر جهتی شروع به چرخش کند. برای کنترل جهت چرخش در این موتورهای سنکرون ، تنظیمات اولیه نیاز است.

کاربرد الکتروموتور سنکرون

موتورهای سنکرون برای ایجاد سرعت مشخص و ثابت استفاده میشوند و میتوان از آنها در کاربردهایی که چرخش با سرعت ثابت مورد نیاز باشد استفاده کرد. این موتور های خودآغازگر نیستند و در صورت نیاز به موتور خودآغازگر نباید موتور های سنکرون را انتخاب کرد. بازده در این موتورها نسبت به بیشتر موتورهای AC و DC بالاتر و بیشتر از 90٪ میباشد.

موتورهای سنکرون برای شرایطی که نیاز به موتورهای سرعت پایین و توان بالا مناسب است و بهترین گزینه تولید نیرو برای دستگاه های سنگ شکن ها و انواع آسیاب ها میباشد. سرعت این موتورها بدون توجه به بار ثابت باقی می ماند و سرعت آنها فقط از طریق VFD قابل تغییر است زیرا جریان ورودی مستقیماً با سرعت خروجی ارتباط دارد.

کارایی این موتورها به اصلاح ناکارآمدی موتورهای القایی کمک می کند و وسیله ای برای تصحیح تلفات توزیع فراهم می کند. این موتورها هم از نظر توانایی تصحیح قدرت و هم از نظر صحت بسیار ارزشمند هستند و گرچه گرانتر و پیچیده تر از موتور القایی هستند، اما موتورهای سنکرون یکی دیگر از ماشینهای قابل استفاده طراحان است. 

 

الکتروموتورها یکی از تجهیزات بسیار پر کاربرد در صنایع مختلف هستند. این تجهیزات صنعتی انرژی الکتریسیته به انرژی مکانیکی تبدیل می کنند و متناسب با جریان برق ورودی، می توانند به صورت تک فاز یا سه فاز به مدار متصل شوند.

در این مقاله تلاش می شود تا جزییات بیشتری در مورد الکترو موتورهای سه فاز یا موتورهای القایی ارائه گردد.

الکتروموتور

الکتروموتور سه فاز

ساختمان موتورهای الکتریکی از دو قسمت ثابت و دوار که به ترتیب به نام های استاتور و رتور معروف هستند، تشکیل شده اند. وظیفه استاتور ایجاد یک میدان مغناطیسی اطراف رتور است.

ساختار استاتور از یکسری ورقه های فلزی تشکیل شده است که یک استوانه توخالی فلزی را تشکیل می دهد. درون ورقه های فلزی موجود در استاتور یکسری شیارهایی وجود دارد که در این شیارها سیم پیچ های الکتروموتور جاسازی شده اند که به کلاف نیز معروف می باشند.

روتور و استاتور

روتور نیز همانند استاتور از دو قسمت هسته و سیم پیچ تشکیل شده است که سیم پیچ های اطراف رتور می تواند از جنس مس یا آلمینیوم باشد. جنس هسته رتور معمولا رابطه مستقیمی با قدرت موتور دارد به صورتی که برای موتورهای با قدرت بالا معمولا از قفس مسی و در موتورهای با قدرت کم از قفس آلمینیومی استفاده می شود.

در ساخت سیم پیچ رتور مسی از روش دایکست استفاده شده، در حالی که در سیم پیچ های آلمینیومی از روش ریخته گری استفاده می شود.

روتور موتورهای القایی به دو دسته سیم پیچی شده و قفس سنجابی تقسیم می شود. برای موتورهای بزرگ معمولا از رتور قفس سنجابی با شمش مسی و برای موتورهای کوچک از شمش آلمینیومی استفاده می شود. 

نحوه کار موتورهای القایی

در هنگام عبور جریان سه فاز از استاتور یک میدان مغناطیسی دوار داخل استاتور ایجاد می شود. جهت میدان به وجود آمده در سیم پیچ با توجه به قانون دست راست به دست می آید.

چرخش دو قطب یک آهنربا با سرعت زاویه ای مشخص موجب القا جریان و ولتاژ مورد نظر در رتور می شود. در داخل رتور ورقه های مغناطیسی وجود دارد که به انتقال بهتر میدان مغناطیسی کمک می کنند.

پس از القای مغناطیسی رتور در جهت میدان اصلی شروع به گردش کرده و متناسب با سرعت چرخش، گشتاور ایجاد می کند. پس از تولید گشتاور توسط رتور، سرعت چرخش این تجهیز بالا رفته تا به نزدیکی سرعت چرخش میدان مغناطیسی (سرعت سنکرون) برسد. 

الکتروموتور القایی سه فاز

موتورهای القایی سه فاز براساس اصول میدان گردان کار می کنند. خطوط شار الکتریکی در فواصل هوایی به شکل شعاعی هستند. اندازه میدان مغناطیسی در فاصله هوایی یکسان ثابت است.

تئوری میدان گردان

سیم پیچ های هر فاز در موتورهای القایی سه فاز دارای اختلاف فاز 120 درجه ای هستند که دلیل آن استفاده از جریان برق سه فاز در این موتور ها می باشد.

اختلاف فاز موجود در سیم پیچ ها موجب چرخش موتور در جهت میدان مغناطیسی سیم پیچ می شود که این موضوع نیاز به راه انداز را در این موتورها از بین می برد. برای تغییر جهت چرخش موتور کافیست فازهای موجود در دو سیم پیچ را تغییر دهیم. 

پارامترهای موثر بر موتور القایی

آزمایشات بی باری، رتور قفل شده و مقاومتی از جمله روش های محاسبه پارامترهای موثر بر موتورهای القایی سه فاز هستند. از جمله عوامل موثر بر سرعت موتورهای القایی، فرکانس برق شبکه می باشد.

با توجه به رابطه عکس فرکانس با زمان می توان نتیجه گرفت که با افزایش فرکانس، سرعت دورانی نیز افزایش می یابد. یکی دیگر از پارامترهای موثر در سرعت چرخش موتور القایی تعداد قطب های استاتور است.

طبق مطالعات انجام شده افزایش تعداد قطب های استاتور موجب کاهش سرعت چرخش موتور القایی می شود.

توان و گشتاور در موتور القایی

در موتورهای القایی دو نوع توان تعریف می شود که عبارتند از:

توان فاصله هوایی: میزان توانی که از استاتور عبور کرده و به فاصله هوایی می رسد.

فرمول الکتروموتور

توان مکانیکی: حاصل تفریق توان فاصله هوایی از تلفات اهمی رتور را توان مکانیکی می نامند.

فرمول الکتروموتور سه فاز

ω_r : سرعت چرخش موتور
S: لغزش موتور

گشتاور یکی از مهمترین پارامترهای موتورهای القایی می باشد. از جمله عواملی که بر روی گشتاور این موتورها اثر گذار است  اندازه میدان های استاتور و رتور و اختلاف فاز بین این دو می باشد.

موتورهای القایی سه فاز دارای دو مدل گشتاور هستند. این دو مدل عبارتند از گشتاور نامی(T_m) و گشتاور راه اندازی (T_s).

گشتاور نامی به به حداکثر گشتاوری که موتور می تواند به آن میل کند، گفته می شود.

گشتاور راه اندازی به میزان گشتاوری که موتور در هنگام شروع کار نیاز دارد، گفته می شود.

تفاوت گشتاور راه اندازی و گشتاور نامی

در منحنی گشتاور-سرعت اگر شیب منحنی مثبت باشد، سیستم ناپایدار است و بالعکس اگر شیب منحنی منفی باشد سیستم پایدار است. 

روش های راه اندازی موتورهای القایی سه فاز

برای راه اندازی موتورهای القایی عوامل زیادی را باید در نظر گرفت. عواملی چون تنوع بار (پمپ، کمپرسور، همزن و ...)، میزان بار و نوع رتور تاثیر زیادی در راه اندازی موتورهای الکتریکی دارند. با توجه به عواملی که به آن اشاره شد، گشتاور راه اندازی باید بین 5 تا 8 برابر گشتاور ماکزیمم موتور باشد. 

در کنار عواملی که قبل از راه اندازی به ان اشاره شد، در هنگام راه اندازی موتورهای القایی باید دو فاکتور در نظر گرفته شود. نسبت گشتاور راه اندازی به گشتاور نامی و نسبت جریان راه اندازی به جریان نامی از جمله فاکتورهای مهم در راه اندازی موتورهای سه فاز است.

هر چه مقدار نسبت گشتاور راه اندازی به گشتاور نامی بیشتر باشد، موتور با شتاب بیشتر و در زمان کمتری شروع به کار می کند. در مورد نسبت جریان ها این موضوع بالعکس است، بدین صورت که هر چه نسبت جریان راه اندازی به جریان نامی کمتر باشد، شرایط راه اندازی بهتر است. 

روش های راه اندازی موتورهای القایی به طور کلی به دو دسته راه اندازی استاتوری و راه اندازی رتوری تقسیم می شوند. راه اندازی استاتوری برای تمامی موتورهای القایی قابل استفاده هستند در حالی که راه اندازی رتوری فقط در موتورهای القایی با رتور سیم پیچی قابل استفاده می باشد.

در روش راه اندازی رتور سیم پیچی شده ابتدا باید یک مقاومت اهمی سه فاز را به مدار رتور متصل کنیم. افزایش این مقاومت در هنگام راه اندازی کمک می کند تا گشتاور راه اندازی افزایش پیدا کرده و جریان راه اندازی کاهش یابد.

برای راه اندازی موتورهای القایی رتور قفسه سنجابی از دو روش راه انداز ستاره-مثلث و راه انداز پله ای استفاده می شود. در روش ستاره-مثلث ابتدا برای کاهش جریان راه اندازی موتور القایی را به صورت ستاره به برق متصل می کنند سپس بعد از عبور جریان اولیه راه اندازی، اتصال سیم پیچ ها به مثلث تبدیل می شود.

مدت زمان راه اندازی در روش ستاره-مثلث ممکن است تا 15 ثانیه طول بکشد. باید توجه کرد که تنها موتورهایی را می توان به صورت ستاره-مثلث راه اندازی کرد که بدون بار بوده و سیم پیچ هر فاز آن قابلیت تحمل ولتاژ خط را داشته باشد. 

در روش راه انداز پله ای ولتاژ القا شده در رتور در شرایط سکون و فرکانس راه انداز در حدود فرکانس استاتور است. اما فرکانس و ولتاژ القا شده در رتور در حد فرکانس و ولتاژ نامی است که این اختلاف فرکانس موجب راه اندازی موتور می شود.از این خاصیت می توان در طراحی موتورهای القایی استفاده کرد.

موتور القایی از نوع شیار عمیق

در موتورهای القایی شیار عمیق، شیار های روی میله رتور را عمیق تر از حالت عادی در نظر می گیرند. در این صورت راکتانس پراکندگی در این موتورهای زیاد شده و متناسب با آن شار پراکندگی زیاد می شود.

این موارد موجب تمرکز راکتانس پراکندگی در قسمت مرکزی شده و جریان را به سمت بالا هل می دهد.

این نوع موتور ها در شرایط نامی دارای راکتانس پراکندگی کم، سطح موثر زیاد میله و مقاومت کم هستند.

موتور القایی از نوع دو قفسه ای

برای بهتر شدن شرایط راه اندازی موتورهای القایی می توان از موتور القایی دو قفسه ای استفاده کرد. در این نوع موتور ها که از دو نوع قفس سنجابی بهره می برند گشتاور راه اندازی زیاد و جریان راه انداز کم می باشد.

دو نوع قفس این مدل از موتور ها عبارتند از قفس بیرونی و قفس درونی که هر دو این قفس ها به وسیله حلقه هایی اتصال کوتاه شده اند. این دو قفس در موتورهای القایی دو قفسه ای دارای تفاوت هایی هستند. یکی از این تفاوت سطح مقطع قفس های درونی و بیرونی است.

سطح مقطع قفس بیرونی کمتر از سطح مقطع قفس درونی است. همچنین مقاومت قفس بیرونی بیشتر از مقاومت قفس درونی است. راکتانس نشتی قفس درونی نسبت به قفس بیرونی با باریک کردن شیار بین دو قفس افزایش می یابد.

کلاس های مختلف موتور القایی

سازندگان موتورهای القایی این نوع از موتورها را معمولا براساس استاندارد خاصی طراحی می کنند. یکی از استانداردهای طراحی موتورهای القایی، استاندارد NEMA است که براساس آن 4 مدل موتور طراحی شده است.

شکل زیر نمایانگر تفاوت های این چهار مدل موتور می باشد.

استاندارد نما

مثال: جدول زیر مشخصات فنی مهم یک الکتروموتور را نشان می دهد

Nema_Standard

مشخصه اول ولتاژ ورودی، مشخصه دوم فاز عملکردی، مشخصه سوم سایز بدنه، مشخصه چهارم توان، مشخصه پنجم ماکزیمم سرعت چرخش و مشخصه ششم نوع محیط عملکردی می باشد. 

انواع دینام

الکتروموتور سه فاز سنگین ، سه فاز آلومینیومی ، سه فاز چدنی

الکتروموتور شناور آب خنک قابل سیم پیچی ، تکفاز دو خازنه ، کولری ، تکفاز خازن دائم

دینام خاص ، پایه دار ، الکتروموتور ترمزدار 1400 دور ، الکترو موتور ضد انفجار ، 3000 دور سه فاز ضد انفجار ، دینام 1400 دور تک فاز بدون کلاچ ، 1400 دور تک فاز کلاچ دار ، موتور 3000 دور تک فاز بدون کلاچ ، 3000 دور تک فاز کلاچ دار و شافت بلند ، الکتروموتور دو سرعته یا دالاندر ، موتور برای چرخ سفالگری

شما می توانید لیست قیمت دینام ایرانی ، لیست قیمت موتوژن ، جمکو ، الکتروژن ، لیست قیمت الکتروموتور خارجی ، زیمنس ( SIEMENS ) ، آ اِ گ ( AEG ) ، ABB ، WEG ، هویر و انواع الکتروموتور چینی نظیر کاجیلی ( KAIJIELI ) ، ارسم (ERSEM) ، گوانگلو (GUANGLU) را از طریق تلگرام درخواست داده و دریافت نمایید. خرید آنلاین و همچنین کسب اطلاع از الکتروموتور ارزان در سایت کالا صنعتی .

فروش الکتروموتور در ایران

الکتروموتور های خریداری شده از سایت کالا صنعتی به تمامی شهرهای  ایران نظیر تهران اصفهان  کرج   شیراز   تبریز  قم    اهواز     کرمانشاه       ارومیه       رشت      زاهدان     همدان      کرمان     یزد     اردبیل      بندرعباس    اراک    اسلام ‌شهر       زنجان        سنندج        قزوین        خرم‌آباد        گرگان     ساری        شهریار      قدس       کاشان             ملارد          دزفول         نیشابور          بابل        خمینی‌شهر        سبزوارگلستان      آمل        پاکدشت        نجف‌آباد         بروجرد         آبادان         قرچک        بجنورد        ورامین        بوشهر      ساوه        قائم‌شهر       بیرجند         نسیم‌شهر         سیرجان        خوی       ایلام        بوکان     شهرکرد      سمنان    فردیس      مراغه      شاهین‌شهر      مهاباد       سقز       بندر ماهشهر       رفسنجان         گنبد کاووس         شاهرود         مرودشت          کمال‌شهر         جهرم            تربت حیدریه       مریوان        اندیمشک        شهرضا         زابل           یاسوج           میاندوآب        خرمشهر               مرند             جیرفت              بم             بهبهان         نظرآباد          دورود   به صورت یک روزه ارسال خواهد شد.

در سایت کالا صنعتی انواع دینام تکفاز , الکتروموتور ایرانی , چینی , ترک , اروپایی به فروش می رسد. در سایت کالا صنعتی لیست قیمت به صورت به روز و همچنین کاتالوگ الکترو موتور های مختلف در دسترس است. جهت سفارش و خرید آنلاین و همچنین دینام ارزان می توانید با کارشناسان ما در تماس باشید.

کاتالوگ الکتروموتور

این مجموعه با حضور کارشناسان با تجربه در زمینه الکتروموتور ، بنا به درخواست مشتری پیشنهادیه های فنی ارسال خواهند کرد که این پیشنهادیه ها شامل کاتالوگ دینام ، مشخصات فنی ، ابعاد و مشخصات پیشنهادی می باشد. همچنین با مراجعه به صفحه بانک کاتالوگ میتوانید کاتالوگ مربوط به برندهای مختلف الکتروموتور ایرانی و خارجی را به صورت PDF دانلود نمایید.

خدمات کالا صنعتی

ارائه پیشنهادیه مالی ( پیش فاکتور )

یکی از مزایای فروشگاه کالا صنعتی ارسال پیش فاکتور آنی برای الکتروموتور روتین است که این مزیت باعث شده که بسیاری از مشتریان این مجموعه اعم از کارخانجات و دستگاه سازی ها به صورت آنی و از طریق ایمیل یا تلگرام پیش فاکتور خود را دریافت نمایند.

البته با توجه به اینکه قیمت این کالا دائماً در حال تغییر است، لذا لیست قیمت ارسال شده در بازه های زمانی محدودی دارای اعتبار است. در حالتی که سفارش خاص و خارج از عرف بازار باشد و به عنوان مثال نیاز به واردات از کشورهای دیگر داشته باشد، ارائه پیش فاکتور الکتروموتور بسته به پاسخ طرف خارجی، از یک روز تا یک هفته کاری زمان خواهد برد.

فروش الکتروموتور دست دوم یا استوک

یکی از ویژگی های وبسایت کالا صنعتی این است که شما می توانید نوع کارکرده خود را برای عرضه در فروشگاه ثبت نمایید و برای آن مشتری پیدا کنید. بخش مربوط به خرید دینام استوک یا کارکرده با عنوان دیوار صنعتی در این وبسایت قرار داده شده است.

لذا اگر تمایل به تبلیغ برای فروش الکترو موتور و دیگر محصولات صنعتی خود دارید، مشخصات کامل دینام شامل اطلاعات فنی و مدت کارکرد همراه با چند عکس واقعی را برای کارشناسان فنی ارسال فرمایید تا در وبسایت به صورت رایگان درج شود. 

ارسال سفارش الکتروموتور در شهر تهران و مشهد فوری و سایر نقاط کشور نهایتاً دو روزه خواهد بود.

در این مجموعه قطعات و لوازم جانبی شامل: فلنچ ، پوسته ، براکت الکتروموتور ، جعبه ترمینال نیز ارائه می گردد که در صفحه لوازم جانبی در دسترس است.

bit.ly




  • وضعیت
  • جدیدترین
  • پربازدیدترین
  • پرفروشترین
  • ارزانترین
  • گرانترین
ثبت سفارش
تعداد
عنوان