رله حرارتی یا بیمتال یکی از تجهیزات حفاظتی مدار موتور است که برای تشخیص اضافهبار در الکتروموتور به کار میرود. این تجهیز معمولاً همراه کنتاکتور در مدار راهاندازی موتور قرار میگیرد و با عبور جریان بیش از مقدار تنظیمشده، پس از گذشت زمان مشخص، کنتاکت فرمان خود را تغییر وضعیت میدهد تا کنتاکتور مدار موتور را قطع کند. مبنای عملکرد مدلهای بیمتالی، گرمشدن عناصر حرارتی و تغییر شکل نوارهای بیمتال در اثر عبور جریان است.
نکته مهم اینجاست که رله حرارتی جایگزین فیوز یا کلید حفاظت اتصال کوتاه نیست؛ وظیفه اصلی آن حفاظت موتور در برابر اضافهبارهای طولانیمدت و در بسیاری از مدلها تشخیص شرایطی مانند عدم تعادل یا قطع فاز است. در کالاصنعتی میتوانید مدلهای موجود را بر اساس مشخصات فنی و رنج جریان بررسی کنید.
بررسی قیمت بیمتال
قیمت بی متال به عواملی مثل محدوده تنظیم جریان، نوع عملکرد، کلاس تریپ، نحوه نصب و سازگاری با کنتاکتور بستگی دارد. به همین دلیل نمیتوان صرفاً بر اساس آمپراژ یا برند، قیمت دو مدل را با یکدیگر مقایسه کرد.
در تجهیزات حفاظتی برق، بیمتالها در رنجهای مختلف عرضه میشوند و پیش از بررسی قیمت، باید مشخص شود رله برای چه موتوری و با چه کنتاکتوری قرار است استفاده شود.
خرید بیمتال؛ راهنمای انتخاب مدل مناسب
برای انتخاب رله اضافه بار، اول باید اطلاعات پلاک موتور را بررسی کرد و بعد سراغ مشخصات خود رله رفت. مهمترین پارامترها شامل جریان نامی موتور، محدوده تنظیم بیمتال، کلاس تریپ و سازگاری مکانیکی و الکتریکی با کنتاکتور است.
انتخاب رنج بی متال بر اساس جریان نامی موتور
مقدار تنظیم بیمتال باید با جریان بار کامل موتور (FLA/FLC) تطبیق داشته باشد؛ این مقدار معمولاً روی پلاک موتور درج میشود. انتخاب رلهای که رنج آن بیش از حد بزرگ باشد، دقت حفاظت را پایین میآورد و انتخاب رله با رنج نامتناسب نیز میتواند باعث عملکرد ناخواسته در شرایط عادی شود. در منابع فنی اشنایدر نیز جریان نامی درجشده روی پلاک موتور مبنای تنظیم جریان رله اضافهبار معرفی شده است.
سازگاری بی متال با کنتاکتور و تیپ بدنه
هر بیمتالی را نمیتوان به هر کنتاکتوری متصل کرد. ابعاد، نوع نصب و ترمینالهای مدار اصلی باید با کنتاکتور هماهنگ باشد. در بسیاری از سریهای صنعتی، بیمتال مستقیماً روی ترمینالهای پایین کنتاکتور نصب میشود و مجموعهای یکپارچه برای راهاندازی موتور تشکیل میدهد.
بنابراین هنگام خرید، علاوه بر رنج آمپراژ، سری و سایز کنتاکتور را هم مشخص کنید. برای پروژهای که کنتاکتور از قبل نصب شده، این مورد اهمیت بیشتری دارد.
کلاس تریپ، نوع راهاندازی، تست و ریست
کلاس تریپ مشخص میکند رله در برابر اضافهبار با چه مشخصه زمانی عمل کند. انتخاب این پارامتر باید با زمان راهاندازی موتور و نوع بار هماهنگ باشد؛ برای موتورهایی با راهاندازی عادی معمولاً کلاسهای 10 یا 10A کاربرد بیشتری دارند، در حالی که موتورهای با زمان استارت طولانی ممکن است به کلاسهای بالاتر نیاز داشته باشند.
در زمان خرید، حالت ریست دستی یا اتوماتیک، وجود کلید Test و وضعیت کنتاکتهای کمکی را نیز بررسی کنید. این کنتاکتها بخشی از مدار فرمان هستند و میتوانند وضعیت عملکرد بیمتال را به مدار کنترل منتقل کنند؛ بنابراین اگر در تابلو از تجهیزاتی مثل رله فرمانی استفاده شده، باید نحوه عملکرد کنتاکتهای کمکی بیمتال و منطق مدار فرمان نیز با یکدیگر هماهنگ باشند.
انواع بی متال بر اساس رنج جریان
رنج تنظیم جریان مهمترین مشخصهای است که هنگام انتخاب بیمتال باید بررسی شود. در کالاصنعتی، مدلهایی از رنجهای پایین (مانند 0.6 تا 0.9 آمپر و 0.63 تا 1 آمپر) تا رنجهای بالاتر (مانند 300 تا 500، 378 تا 630 و 480 تا 800 آمپر) دیده میشود (بین این دو محدوده نیز رنجهای متعددی مانند 2.5 تا 4، 4 تا 6، 9 تا 13، 12 تا 18، 22 تا 32، 45 تا 65 و 70 تا 100 آمپر ارائه شده است).
مبنای انتخاب، جریان نامی موتور است. برای مثال اگر جریان کاری موتور در محدودهای قرار دارد که با رنج 9 تا 13 آمپر پوشش داده میشود، باید مدلی انتخاب شود که امکان تنظیم دقیق جریان موردنیاز را داشته باشد. انتخاب رنج بسیار بزرگتر از جریان موتور، فقط به این دلیل که «دست بالاتر باشد»، روش درستی برای حفاظت نیست.
مقایسه برندها و سریهای موجود بی متال
در بازار، بیمتالهای برندهای مختلفی عرضه میشوند و انتخاب بین آنها باید بر اساس رنج جریان، کیفیت ساخت، هماهنگی با کنتاکتور و شرایط کاری انجام شود. در رله بیمتال هیوندای، رله بیمتال پارس فانال و رله بیمتال LS میتوانید سریهای مربوط به هر برند را جداگانه بررسی کنید.
اگر کنتاکتور و موتور از قبل انتخاب شدهاند، بهتر است بیمتال را صرفاً بر اساس برند انتخاب نکنید؛ رنج جریان و سازگاری با کنتاکتور، اولویت فنی بالاتری دارند. برای انتخاب دقیق مدل متناسب با موتور و تابلو، مشخصات موتور و کنتاکتور را در اختیار کارشناسان ما در بخش تجهیزات برق صنعتی قرار دهید.
بی متال LS
در میان محصولات رله بیمتال LS، چند سری با رنجهای متفاوت جریان وجود دارد. برای نمونه، در صفحه این برند مدلهای MT-32/3H، MT-63/3H و MT-95/3H دیده میشوند که بازه جریان قابل تنظیم آنها نیز متفاوت است؛ برای نمونه، در این صفحه مدلهای زیر فهرست شدهاند:
- MT-32/3H با رنجهای 22 تا 32 و 28 تا 40 آمپر،
- مدلهای MT-63/3H با رنجهای 18 تا 25، 24 تا 36، 28 تا 40 و 34 تا 50 آمپر
- و مدلهای MT-95/3H با رنجهای 28 تا 40، 34 تا 50 و 45 تا 65 آمپر
بی متال هیوندای
در محصولات هیوندای نیز سریهای مختلفی با رنجهای متفاوت عرضه شدهاند. در بین محصولات رله بیمتال هیوندای، سریهای HGT18، HGT40 و HGT65 دیده میشوند. برای مثال:
- مدلهای HGT40 در رنجهایی مانند 8 تا 12، 12 تا 18، 15 تا 22، 17 تا 25، 22 تا 32 و 28 تا 40 آمپر قرار دارند.
- سری HGT65 نیز در رنجهایی مانند 15 تا 22، 17 تا 25، 22 تا 32 و 34 تا 50 آمپر دیده میشود.
بی متال پارس فانال
رله بیمتال پارس فانال نیز در فیلتر برندهای این دسته قرار دارد. برای انتخاب مدل مناسب از این برند هم همان قاعده برقرار است: ابتدا جریان نامی موتور مشخص میشود و سپس مدلی انتخاب میشود که رنج تنظیم آن با جریان موتور همخوانی داشته باشد.
بی متال چه حفاظتی ایجاد میکند و چه حفاظتی ایجاد نمیکند؟
رله حرارتی برای حفاظت در برابر اضافهبار موتور طراحی شده است و بسته به نوع و ساختار آن میتواند در برابر قطع فاز یا عدم تعادل فاز نیز عملکرد حفاظتی داشته باشد.
اما نباید از بیمتال انتظار حفاظت کامل در برابر اتصال کوتاه داشت. برای این بخش از حفاظت، تجهیزات مناسب اتصال کوتاه مانند فیوز یا کلید حفاظتی باید در مدار پیشبینی شوند. در واقع، بیمتال و حفاظت اتصال کوتاه دو وظیفه متفاوت در مدار موتور دارند.
ثبت سفارش در کالاصنعتی
برای خرید تجهیزات صنعتی، انتخاب محصول مناسب و اطمینان از اصالت کالا اهمیت زیادی دارد. در کالاصنعتی میتوانید محصولات موردنیاز خود را با دریافت مشاوره خرید رایگان از کارشناسان فنی، بررسی مشخصات و انتخاب بهترین گزینه متناسب با نیاز پروژه تهیه کنید.
تمامی محصولات ارائهشده با تضمین اصالت کالا، امکان صدور فاکتور رسمی و پشتیبانی پیش و پس از خرید عرضه میشوند. همچنین با توجه به موجودی و شرایط سفارش، فرآیند آمادهسازی و ارسال کالا در سریعترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
برای دریافت قیمت روز، بررسی موجودی، ثبت سفارش و دریافت راهنمایی تخصصی، میتوانید با کارشناسان کالاصنعتی در ارتباط باشید تا مناسبترین راهکار متناسب با نیاز شما پیشنهاد شود.