اگر برای خط تولید، تابلو برق یا یک دستگاه صنعتی بهدنبال اینورتر سهفاز هستید، برای انتخاب درست باید مشخص شود که این اینورتر صنعتی قرار است چه موتوری را، روی چه دستگاهی و تحت چه شرایط کاری کنترل کند. مدلی که برای پمپ و فن مناسب است، ممکن است توانایی راهاندازی مطمئن یک میکسر، نوار نقاله سنگین، اکسترودر یا بالابر را نداشته باشد.
در کالاصنعتی انواع اینورتر سهفاز برای کنترل دور الکتروموتورهای صنعتی عرضه میشود. هنگام انتخاب مدل، علاوه بر توان موتور باید مواردی مانند جریان نامی، نوع بار، گشتاور راهاندازی، ظرفیت اضافهبار، محدوده سرعت، شرایط نصب و امکانات کنترلی دستگاه بررسی شوند.
قیمت اینورتر سه فاز
ممکن است دو اینورتر سهفاز با توان یکسان، اختلاف قیمت قابلتوجهی داشته باشند. دلیل این اختلاف آن است که در خرید اینورتر فقط عدد کیلووات اهمیت ندارد؛ بلکه ظرفیت واقعی درایو برای کنترل موتور در شرایط کاری دستگاه تعیینکننده است.
دو مدل همتوان ممکن است از نظر جریان خروجی، تحمل اضافهبار، روش کنترل موتور، ورودی و خروجیهای کنترلی، سیستم ترمز و امکانات ارتباطی تفاوت داشته باشند. به همین دلیل، مقایسه قیمت باید براساس کد فنی کامل و مشخصات واقعی هر مدل انجام شود.
| عامل موثر در انتخاب و قیمت اینورتر |
توضیحات تخصصی و کاربردی |
| توان و جریان خروجی |
جریان قابلتحویل اینورتر باید با جریان نامی موتور و شرایط واقعی بار متناسب باشد.
|
| کلاس کاری |
بعضی مدلها برای بارهای سبک مانند پمپ و فن و برخی برای بارهای سنگین با گشتاور ثابت طراحی شدهاند. |
| ظرفیت اضافهبار |
مشخص میکند درایو چه مقدار جریان اضافه را برای چه مدتی تحمل میکند. |
| روش کنترل موتور |
کنترل V/F، کنترل برداری بدون سنسور و کنترل حلقهبسته، دقت و عملکرد متفاوتی ایجاد میکنند. |
| واحد ترمز داخلی |
وجود چاپر ترمز داخلی میتواند نیاز به تجهیزات جانبی را کاهش دهد. |
| ورودی و خروجیها |
تعداد ورودیهای دیجیتال، آنالوگ، رلهای و خروجیهای کنترلی روی قیمت اثر دارد. |
| امکانات فرایندی |
قابلیتهایی مانند PID، کنترل چند سرعته، کنترل پمپ و فن و توابع حفاظتی پیشرفته اهمیت دارند. |
| پروتکل ارتباطی |
پشتیبانی از Modbus، Profibus، Profinet، CANopen یا سایر شبکهها به مدل بستگی دارد. |
| برند و خدمات |
کیفیت ساخت، موجودی قطعات، گارانتی، خدمات فنی و امکان تأمین مجدد در قیمت مؤثرند. |
هنگام مقایسه قیمت اینورتر سه فاز، فقط ارزانترین مدل یا توان درجشده روی بدنه را ملاک قرار ندهید. مدل اقتصادی زمانی انتخاب مناسبی است که جریان، اضافهبار، روش کنترل و امکانات آن واقعاً پاسخگوی دستگاه باشد.
خرید اینورتر سه فاز
قبل از خرید اینورتر سهفاز، ابتدا به پلاک موتور و کار دستگاه نگاه کنید؛ مدل مناسب باید با برق ورودی محل، ولتاژ و جریان موتور، نوع بار، محدوده سرعت و شرایط نصب هماهنگ باشد.
۱. برق ورودی اینورتر را بررسی کنید
پیش از هر چیز باید ولتاژ و تعداد فازهای برق محل نصب با ورودی اینورتر تطبیق داده شود. در بازار ایران، بسیاری از اینورترهای صنعتی با ورودی سهفاز 380 ولت و خروجی سهفاز 380 ولت عرضه میشوند؛ اما ولتاژ دقیق ورودی و خروجی باید از روی کد فنی و کاتالوگ همان مدل بررسی شود.
وجود خروجی سهفاز به این معنی نیست که هر اینورتر را میتوان به هر شبکه برق یا هر موتور سهفازی متصل کرد.
نکته مهم: اگر در محل فقط برق تکفاز وجود دارد، نمیتوان بدون بررسی از هر اینورتر تکفاز به سهفاز استفاده کرد. ولتاژ خروجی این درایوها معمولاً با مدلهای سهفاز 380 ولت متفاوت است و موتور نیز باید امکان اتصال متناسب با آن ولتاژ را داشته باشد. جریان موتور، نحوه سربندی و افت توان احتمالی باید پیش از انتخاب بررسی شوند.
۲. پلاک موتور را مبنای انتخاب قرار دهید
توان موتور اولین اطلاعات مورد نیاز است، اما برای انتخاب نهایی کافی نیست. مهمترین اطلاعات پلاک موتور عبارتاند از:
- توان نامی برحسب کیلووات یا اسب بخار
- ولتاژ نامی
- جریان نامی
- فرکانس
- سرعت نامی
- نوع اتصال ستاره یا مثلث
- ضریب توان
- کلاس عایقی و شرایط کاری
جریان خروجی نامی اینورتر باید حداقل پاسخگوی جریان پلاک موتور باشد. در شرایطی مانند دمای بالای تابلو، ارتفاع زیاد از سطح دریا، بار سنگین یا سوئیچینگ خاص، ممکن است نیاز به انتخاب سایز بالاتر یا اعمال ضرایب کاهش ظرفیت وجود داشته باشد.
۳. نوع بار دستگاه را مشخص کنید
یک موتور مشخص در کاربردهای مختلف ممکن است به اینورترهای متفاوتی نیاز داشته باشد. مهمترین تقسیمبندی، تفاوت میان بارهای گشتاور متغیر و گشتاور ثابت است.
| نوع کاربرد |
نکات مهم در انتخاب اینورتر |
| پمپ و فن |
کنترل فشار، دبی یا هوادهی، PID داخلی، ورودی سنسور و قابلیت صرفهجویی انرژی
|
| نوار نقاله |
کنترل فشار، دبی یا هوادهی، PID داخلی، ورودی سنسور و قابلیت صرفهجویی انرژی
|
| دستگاه بستهبندی |
دقت سرعت، زمان پاسخ، ورودیهای فرمان و هماهنگی با سنسورها
|
| میکسر و همزن |
گشتاور بالا در دور پایین، ظرفیت اضافهبار و تغییرات ناگهانی بار
|
| اکسترودر |
کنترل پایدار گشتاور، کار دائم، تغییر فشار مواد و عملکرد در سرعت پایین
|
| سنگشکن و آسیاب |
جریان راهاندازی، اضافهبار سنگین، ضربههای مکانیکی و احتمال گیرکردن بار
|
| بالابر و جرثقیل |
کنترل ترمز مکانیکی، مقاومت ترمز، گشتاور راهاندازی و ایمنی توقف
|
| سانتریفیوژ |
اینرسی بالا، زمان شتاب و کاهش سرعت و مدیریت انرژی برگشتی
|
| CNC و اسپیندل |
حداکثر فرکانس خروجی، جریان اسپیندل، زمان شتاب و محدوده سرعت
|
برای بارهای سنگین، انتخاب مدل صرفاً براساس توان نامی میتواند باعث خطای اضافهجریان، کاهش گشتاور، داغشدن موتور یا توقف دستگاه شود.
۴. ظرفیت اضافهبار را از کاتالوگ بررسی کنید
ظرفیت اضافهبار نشان میدهد اینورتر میتواند چه مقدار جریان بیشتر از جریان نامی را برای چه مدت تحمل کند. این مشخصه در زمان راهاندازی، تغییر ناگهانی بار، گیرکردن موقت دستگاه یا شتابگیری اهمیت دارد.
ممکن است یک اینورتر در حالت بار سبک با توان بالاتری معرفی شود، اما همان دستگاه در حالت بار سنگین ظرفیت قابلاستفاده کمتری داشته باشد. بنابراین هنگام مقایسه دو مدل، موارد زیر را همزمان بررسی کنید:
- جریان نامی در حالت سبک و سنگین
- درصد اضافهبار
- مدتزمان تحمل اضافهبار
- شرایط دمایی اعلامشده
- فرکانس سوئیچینگ مبنای کاتالوگ
۵. روش کنترل موتور را متناسب با کاربرد انتخاب کنید
کنترل V/F
روش V/F برای کاربردهای عمومی، پمپها، فنها و دستگاههایی که به دقت یا گشتاور بالا در دور پایین نیاز ندارند، مناسب است. این روش سادهتر و معمولاً اقتصادیتر است.
کنترل برداری بدون سنسور
کنترل برداری بدون سنسور یا Sensorless Vector Control برای کاربردهایی که به گشتاور بهتر، پاسخ سریعتر و کنترل مناسبتر سرعت نیاز دارند، استفاده میشود. این روش در نوار نقاله، میکسر و بسیاری از ماشینآلات صنعتی عملکرد بهتری نسبت به V/F ساده دارد.
کنترل حلقهبسته با انکودر
در کاربردهایی که دقت سرعت، کنترل گشتاور یا موقعیت اهمیت بالایی دارد، ممکن است به فیدبک انکودر و کنترل حلقهبسته نیاز باشد. تمام اینورترها از این قابلیت پشتیبانی نمیکنند و در برخی مدلها باید کارت توسعه جداگانه تهیه شود.
۶. محدوده سرعت و عملکرد موتور در دور پایین را بررسی کنید
کاهش فرکانس خروجی باعث کاهش سرعت موتور میشود، اما در دور پایین توان خنککاری فن متصل به محور موتور نیز کاهش پیدا میکند. اگر موتور برای مدت طولانی با سرعت پایین و بار زیاد کار کند، احتمال افزایش دما وجود دارد.
در چنین شرایطی ممکن است استفاده از فن خنککننده مستقل، موتور اینورتر Duty یا انتخاب موتور با ظرفیت مناسبتر ضروری باشد.
همچنین افزایش فرکانس خروجی بیش از فرکانس نامی موتور باید با توجه به محدودیتهای مکانیکی موتور، بلبرینگها، روتور و دستگاه انجام شود. امکان تولید فرکانس بالا توسط اینورتر به معنی مجازبودن کار موتور در هر سرعتی نیست.
۷. نیاز به ترمز و توقف سریع را مشخص کنید
هنگام کاهش سرعت، بارهای دارای اینرسی بالا یا بارهای محرک میتوانند انرژی را به سمت اینورتر بازگردانند. این موضوع ممکن است باعث افزایش ولتاژ باس DC و بروز خطای اضافهولتاژ شود.
در کاربردهایی مانند بالابر، جرثقیل، سانتریفیوژ، دستگاههای دوربالا و برخی نوار نقالهها باید موارد زیر بررسی شوند:
- وجود چاپر ترمز داخلی
- امکان اتصال مقاومت ترمز
- توان و اهم مناسب مقاومت ترمز
- تعداد و شدت توقفها
- نیاز به یونیت ترمز خارجی
- نیاز به سیستم احیای انرژی
وجود ترمینال مقاومت ترمز در یک مدل باید از روی نقشه سیمبندی و کاتالوگ همان کد فنی تأیید شود.
۸. امکانات کنترلی موردنیاز را مشخص کنید
امکانات بیشتر همیشه به معنی انتخاب بهتر نیست. قابلیتهایی را انتخاب کنید که واقعاً در فرایند دستگاه استفاده میشوند.
مهمترین امکانات کنترلی عبارتاند از:
- کنترل PID برای فشار، دبی، دما یا سطح
- ورودی آنالوگ ولتاژی و جریانی
- خروجی آنالوگ برای نمایش فرکانس، جریان یا سرعت
- ورودیهای دیجیتال قابلبرنامهریزی
- خروجی رلهای و ترانزیستوری
- کنترل چندسرعته
- ورودی پالس
- ارتباط Modbus RTU
- امکان اتصال به PLC یا HMI
- کنترل چند پمپ
- راهاندازی مجدد پس از قطع برق
- جستوجوی سرعت موتور در حال چرخش
- محدود کردن جهت حرکت
- حفاظت اضافهبار موتور
۹. شرایط نصب اینورتر را در نظر بگیرید
اینورتر باید در محیطی نصب شود که امکان دفع حرارت و گردش مناسب هوا وجود داشته باشد. دمای زیاد، گردوغبار، رطوبت، بخارات خورنده و نصب فشرده داخل تابلو میتوانند عمر دستگاه را کاهش دهند.
پیش از انتخاب و نصب، موارد زیر را بررسی کنید:
- دمای داخل تابلو
- فاصله تهویه اطراف اینورتر
- ارتفاع محل نصب
- درجه حفاظت مورد نیاز
- میزان گردوغبار و رطوبت
- طول کابل میان موتور و اینورتر
- کیفیت سیستم ارت
- نحوه جداسازی کابل قدرت و فرمان
- نیاز به راکتور ورودی یا خروجی
- نیاز به فیلتر EMC یا فیلتر خروجی
در کابلهای بلند موتور، شرایط عایقی موتور، فرکانس سوئیچینگ و نیاز به راکتور خروجی یا فیلتر dV/dt باید مطابق توصیه سازنده بررسی شود.
بهترین مارک درایو سه فاز
بهترین تعریف مشخصی ندارد! یک برند ممکن است هم درایو مناسب پمپ و فن داشته باشد، هم سری کنترل برداری برای نوار نقاله، میکسر یا ماشینآلاتی که گشتاور و کنترل دقیقتری میخواهند.
برای مثال، اگر کاربرد شما پمپ است، پرداخت هزینه برای امکانات کنترل موقعیت ضرورتی ندارد؛ اما برای یک میکسر پربار یا خط نوار نقاله، انتخاب مدل عمومی فقط بهخاطر همکیلووات بودن میتواند انتخاب را محدود کند. در جدول زیر، سریهای قابلبررسی را بر اساس کاربرد مقایسه کردهایم.
| برند |
کاربری مناسب |
مقایسه با رقبا |
| اینورتر اینوت |
GD20 برای کنترلهای عمومی؛ GD270 برای فن، پمپ، بوستر و کاربردهای دارای PID؛ GD350A برای پروژههایی با نیاز به کنترل، ارتباطات یا توسعه I/O بیشتر |
نوع کنترل مورد نیاز، اضافهبار مجاز، نیاز به کارتهای ارتباطی و تعداد ورودی/خروجی را با کد دقیق مدل تطبیق دهید. |
| اینورتر دلتا |
MS300 برای تابلوهای فشرده و کنترل برداری عمومی؛ خانواده C2000 برای نیازهای دقیقتر سرعت، گشتاور یا موقعیت؛ CP2000 برای کاربردهای فن و پمپ |
سهفاز بودن ورودی، نوع موتور، نیاز به PLC داخلی، ارتباطات و قابلیتهای ایمنی را در دیتاشیت همان مدل بررسی کنید. |
| اینورتر LS |
برای کاربردهایی مانند پمپ، فن، کمپرسور، نوار نقاله و برخی تجهیزات جابهجایی، در صورتی که مشخصات بار با مدل انتخابی همخوان باشد |
در برند LS نام سری بهتنهایی کافی نیست؛ ولتاژ ورودی و نوع تغذیه را از روی کد کامل مدل کنترل کنید، چون برخی سریها نسخه تکفاز و سهفاز دارند. |
| اینورتر تکو |
S310 برای کنترلهای عمومی و جمعوجور؛ A510 برای کاربریهایی که گشتاور راهاندازی و قابلیت کنترل بیشتری میخواهند |
جریان نامی، حالت بار سبک یا سنگین، نیاز به ترمز و پورت ارتباطی را پیش از مقایسه توان بررسی کنید. |
| اینورتر زیمنس |
برای کاربردهای سادهتر مانند پمپ، فن، کمپرسور و نوار نقالههای معمولی |
اگر پروژه به فیدبک، کنترل موقعیت یا منطق کنترلی توسعهپذیر نیاز دارد، مشخصات سری و امکانات جانبی را دقیقتر مقایسه کنید. |
| اینورتر پرتو صنعت |
برای موتورهای آسنکرون در کاربردهایی که کنترل V/F یا برداری بدون سنسور پاسخگوی نیاز است |
آن را با مدل همرده بر اساس جریان خروجی، توانایی تحمل بار، امکانات کنترلی و شرایط تابلو مقایسه کنید؛ داخلی یا خارجی بودن برند بهتنهایی معیار انتخاب نیست. |
لیست تکمیل تر در تصویر درج شده است. امکان خرید هریک از آنها برای شما در کالاصنعتی فراهم شده است.