پمپ دنده خارجی و پمپ دنده داخلی

پمپ های دنده خارجی دو چرخ دنده ی درگیر دارند که ممکن است از نوع ساده مارپیچی یا جناغی باشند. این سه نوع چرخ دنده در تصاویر  نشان داده شده است. مایع بین دندانه ی چرخ دنده حرکت نموده و با گیر کردن دندانه ها جابه جا می شود. وجود کلرنس های کم بین دندانه های چرخ دنده و همچنین، بین دندانه ها و دیوار های محفظه باعث به حداقل رسیدن برگشت مایع از سمت فشار بالا به سمت راست فشار پایین می شود.

 

پمپ دنده خارجی

 

چرخ دنده های ساده ای بوده و به طور کلی ، هزینه ی تولید آن ها در مقایسه با نوع مارپیچی و جناغی کمتر می باشد. اگرچه این نوع چرخ دنده ها ویژگی های خوبی دارند، ولی میتوانند پر سرو صدا و ناکار آمد باشند. مایع گیر افتاده بین دندانه های درگیر ، هیچ فضایی برای خروج ندارد. همچنان که این مایع به واسطه کلرنس های کم تحت فشار است، می تواند صدای بسیار بلندی تولید کند. برخی سازندگان با تعبیه ی یک شکاف تخلیه (اطمینان) در این محدوده از آن برای دادن فضایی برای گریز سیال استفاده می کنند. این کار باعث کاهش سروصدا شده وبهره وری را بالا می برد، به ویژه در مورد مایعات لزج، مزیت دیگر چرخ دنده های ساده،دارا بودن حداقل نیروی محوری می باشد.

 

پمپ دنده خارجی

 

روش دیگر فراهم سازی مسیر گریز برای مایع محبوس، استفاده از چرخ دنده های مارپیچی است . این شکل مارپبچی ، فضایی برای خروج مایع در اختیار آن قرار می دهد. پمپ های دنده ای مار پیچی فضایی برای خروج مایع در اختیار آن قرار می دهد. پمپ های دنده ای مارپیچی معمولا کارآمد و بی صدا بوده و تنها دارای یک عیب هستند؛ این چرخ دنده ها تحت اثر نیروی محوری به سمت تراست بوشینگ پمپ قرار می گیرند.

ساییدگی محوری در پمپ دنده ای بسیار سریع تر از سایش شعاعی، باعث کاهش عملکرد آن میشود، بنابراین حفظ این کلرنس ها در جهت محوری بسیار مهم است.با وجود هزینه ی زیاد ساخت چرخ دنده های جناغی ، این نوع چرخ دنده ها بسیار بی صدا و کا رآمد بوده و نیروی مخوری زیادی را از خود نشان نمی دهند. انجام فرآیند ماشین کاری بر روی این نوع چرخ دنده ها بسیار دشوار می باشد، از این رو ، برخی اوقات در ساخت آن ها از دور چرخ دنده ی مارپیچ متصل به هم (که جهت مارپیچ آن ها در جهت مخالف یکدیگر قرار دارد) استفاده می شود.

 

پمپ دنده خارجی

 

در اغلب پمپ های دنده ای، اولین چرخ دنده ( که به محرک کوپل شده است)، چرخ دنده دیگر را حرکت می دهد. در یک نوع طراحی دیگر از چرخ دنده های تایمینگ استفاده می شود. مجموعه ی جداگانه ای از چرخ دنده ها هستند که به طور معمول به شکل مجزا از مایع پمپ شونده قرار داشته، و موجب می شوند دو چرخ دنده اصلی بدون نیاز به تماس مستقیم، درگیر باقی بمانند. استفاده از چرخ دنده های تایمینگ که در بسیاری از انواع پمپ ها روتاری دو روتوره رایج می باشد، باعث به وجود آمدن کلرنس های بزرگتری بین چرخ دنده های پمپ می شود و در نتیجه، پمپ به راحتی می تواند بدون آسیب زدن به چرخ دنده ها خود را با مقداری مواد ساینده وفق دهد. از مزایای پمپ های دنده ای خارجی می توان به عملکرد در سرعت های نسبتا بالا و تولید فشار های نسبتا بالا اشاره نمود.

این چرخ دنده ها معمولا توسط یاتاقان ها در هر دو طرف پشتیبانی می شوند، از این رو هیچ بار معلقی وجود ندارد. این پمپ ها صدای نسبتا کمی داشته(به ویژه اگر چرخ دنده های حلزونی یا جناغی استفاده شوند)، تا حد زیادی بدون نوسان بوده و در ضمن، مقرون به صرفه هستند از معایب آن نیز می توان به وجود معمولا چهار بوشینگ در محدوده ی مایع اشاره نمود و این که جز در مواردی که از چرخ دنده های تایمینگ استفاده شود، این پمپ ها ذرات جامد و ساینده را تاب نمی آورند.

 

پمپ دنده ای ایرانی

 

ضعیف ترین عنصر در اغلب پمپ ها (نوع دنده ای خارجی یا داخلی)، یاتاقان چرخ دنده ی متحرک است.

ممکن است این باور وجود داشته باشد که چون چرخ دنده محرک 100% بار را حمل می کند، یاتاقان های آن نیز باید بیشترین فرسایش را داشته باشند، اما این باوری کاملا نادرست است.

بار های وارده به یاتاقان شعاعی نتیجه ی تغییرات فشار ناشی از پمپ و نیرو های اعمالی از طرف چرخ دنده ی محرک به چرخ دنده ی متحرک می باشند. این کار، باعث اعمال بارگذاری بیشتری بر روی یاتاقان چرخ دنده ی متحرک نسبت به یاتاق چرخ دنده محرک می شود. این مشکل معمولا با مرطوب شدن یاتاقان چرخ دنده ی متحرک توسط سیال پمپاژ شونده تشدید می گردد.

بنابراینف هنگام بررسی سایش در یک پمپ دنده ای، ابتدا باید یاتاقان های چرخ دنده ی متحرک آن به دقت مورد توجه قرار گیرند. با فرسایش یاتاقان ها، چرخ دنه مورد پشتیبانی قرار نگرفته و دندانه شروع به سایش به بدنه ی پمپ یا صفحه ی سایش خواهد نمود. این امر باعث افزایش درگیری بین چرخ دنده ها شده و لغزش و کاهش عملکرد پمپ را به ویژه در فشار های بالا به دنبال خواهد داشت. با توجه به مواد سازنده چرخ دنده ها، این موضوع باید در نظر گرفته شود که اکثر پمپ های دنده ای، سیالات روان کار پمپاژ می کنند. در این نوع پمپ ها، چرخ دنده ها از انواع مختلفی از فلزات به ویژه فولاد ساخته می شوند. برای تولید فشار های بالا، سختی از فولاد نرم به فولاد سخت تغییر می کند.

 

پمپ استیل دنده ای

 

برای پمپاژ سیالات غیر روان کار نیز از برنز و انواع مواد غیر فلزی مانند کامپوزیت های پلاستیکی، کربن، تفلون و سرامیک استفاده می گردد. انتخاب ماده مناسب معمولا با توجه به پارامترهایی مانند مقاومت شیمیایی، خواص میکانیکی و هزینه انجام می شود. برای مثال، اگرچه تفلون مقاومت شیمیایی بسیار خوبی دارد ولی به دلیل ویژگی های فیزیکیف مشکلاتی مانند سایش بیش از حد، قابلیت عملکرد در فشار پایین و محدودیت دمای سیال(به علت انبساط حرارتی بالا) وجود خواهد داشت.

به علت نیاز به وجود کلرنس های کم در پمپ های دنده ای ، هیچ حد و مجازی برای سایش وجود ندارد. در اغلب پمپ های دنده ای در اثر وجود ساییدگی، خرابی زود هنگام اتفاق می افتد. با این حال، بعضی از آن هانیز از مواد مقاوم در برابر سایش ساخته شده و می توانند در برخی کاربردها عملکرد خوبی ارائه کنند . در این پمپ ها از شفت های سخت کاری شده، چرخ دنده ها و یا بوش های سرامیکی یا کامپوزیت های پلاستیکی بسیار مقاوم در برابر سایش استفاده می شود. راه اندازی بسیار آرام پمپ، راه دیگری برای افزایش عمر پمپ تحت تمام شرایط عملکردی است که به صورت هدفمند برای کاربردهای سایشی استفاده می شود.

پمپ دنده داخلی

پمپ های دنده داخلی نیز مشابه پمپ های دنده خارجی، مایع را توسط درگیر سازی و آزادکردن دندانه های چرخ دنده، حرکت داده و فشارزایی می کنند. در پمپ های دنده داخلی، روتوری با دندانه ی برش خورده ی داخلی با چرخ دنده ی هرزگردی با دندانه برش خورده ی بیرونی، درگیر شده و آن را به حرکت در می آورد. پمپ هایی از این نوع،معمولا دارای بخش هلالی شکل می باشند که مایع را با حداقل برگشت جریان از میان پمپ عبور می دهند.

 

نحوه کارکرد پمپ دنده داخلی

 

مزایای پمپ دنده ای داخلی شامل کم بودن تعداد بخش های متحرک، هزینه نسبتا پایین و دارا بودن تنها یک نشت بندی می باشد. این پمپ ها معمولا می توانند به خوبی در هرجهتی کار کرده و چرخش معکوس آن نیز سبب معکوس شدن جهت جریان می شود. از معایب آن نیز می توان به وجود یک یاتاقان در مایع پمپ شونده ( که باید بار معلق را پشتیبانی کند) و عدم توانایی کارکرد پمپ های مذکور با مواد جامد و ساینده اشاره نمود.

لوب پمپ ها

این پمپ ها از نقطه نظر عملکردی و کاربردی بسیار شبیه انواع مرسوم پمپ لوب هستند. در این نوع پمپ، روتور ها به جای استفاده از لوب های متداول، دارای پیستون های قوسی شکل یا باله های روتوری هستند که در سیلندر های حلقوی شکل نصب شده در بدنه ی پمپ حرکت می کنند. در این نوع پمپ نیز مانند انواع مرسوم پمپ لوب، روتور ها در تماس مستقیم با یکدیگر نبوده و نیاز به استفاده از چرخ دنده تایمینگ دارند.

نحوه کارکرد لوب پمپ

در این نوع پمپ لوبف برگشت جریان کمتری نسب به انواع متداول آن وجود دارد. علت آن هم این امر است که لوب های مدور مربوط به انواع مرسوم پمپ های گوشواره ای تنها در یک نقطه ی واحد واقع بر سطح بیرونی هر لوب، تماس نزدیک با بدنه قرار می گیرند، در حالی که در پمپ های لوب دوباله با پیستون پیرامونی، کلرنس کمی بین روتور و بدنه در تمام طول قوس وجود دارد. برگشت کمتر جریان به این معنی است که این نوع پمپ ها از نظر مصرف انرژی کا رآمدتر از انواع مرسوم پمپ های گوشواره ای می باشند. برای مایعات با ویسکوزیته ی بالاتر از SSU2000 این برتری از بین می رود.

لوب پمپ

مزایا و معایب این نوع پمپ ها تا حد زیادی مشابه انواع مرسوم پمپ های گوشواره ای بوده و از رایج ترین کاربردهای آن می توان به فرآوری مواد غذایی اشاره کرد. معمولا پمپ لوب دوباله با پیستون پیرامونی نمی توانند به خوبی انواع مرسوم پمپ های گوشواره ای، با مواد سایینده کار کنند و در ضمن، روتور قوسی شکل آن نیز ممکن است در زمان کاربرد های فشار بالا با بدنه تماس پیدا کند.

 

 

 

 

۲۷
ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول